Wie verpakte producten verkoopt in meerdere EU-landen, krijgt te maken met een groeiend aantal regels rond verpakkingsafval, rapportage en producentenverantwoordelijkheid. De Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) moet zorgen voor meer uniforme verpakkingsregels in Europa. Tegelijkertijd blijven bedrijven in de praktijk vaak per land verantwoordelijk voor registratie, aangifte en bijdragen voor verpakkingsafval.
Dat leidt tot vragen bij bedrijven in de volledige verpakkingsketen: van merkhouder en producent tot co-packer, importeur, retailer en webshop.
Eén Europese verordening, maar nationale verplichtingen blijven bestaan
De PPWR bevat Europese regels om verpakkingsafval terug te dringen en verpakkingen beter recyclebaar, herbruikbaar en circulair te maken. De verordening heeft gevolgen voor onder meer het ontwerp, de samenstelling en de informatievoorziening rond verpakkingen.
Maar wie grensoverschrijdend verkoopt, moet óók rekening houden met nationale systemen voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV). Daarbij kunnen registraties, rapportageverplichtingen, tarieven en vrijstellingen per lidstaat verschillen.
Vooral voor bedrijven die kleine volumes naar veel landen versturen, kan dat een complexe administratieve opgave worden.
Wat betekent UPV voor verpakkingen?
UPV staat voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Het uitgangspunt is dat de partij die als eerste een verpakt product op de markt brengt, bijdraagt aan de kosten van inzameling, sortering en recycling van de verpakking.
Welke partij deze verantwoordelijkheid draagt, hangt af van de situatie. Dat kan bijvoorbeeld de producent, importeur, merkeigenaar of distributeur zijn. Een bedrijf dat verpakkingen onder eigen naam of merk laat produceren, kan in bepaalde gevallen zelf als fabrikant worden aangemerkt, ook als het de verpakking niet fysiek maakt.
Niet ieder pakket afzonderlijk wegen, wel grip krijgen op je data
Een veelgehoorde zorg is dat iedere zending tot op de gram moet worden geregistreerd. In de praktijk gaat de rapportage doorgaans uit van totalen per materiaalcategorie, zoals papier en karton, kunststof, glas, aluminium of hout.
Dat neemt niet weg dat bedrijven inzicht nodig hebben in:
- het gewicht en type verpakkingsmateriaal;
- de landen waarin verpakte producten op de markt komen;
- de rol die zij in iedere keten en lidstaat vervullen;
- de registratie-, rapportage- en betalingsverplichtingen die daarbij horen.
Voor bedrijven met veel verschillende productformaten, verpakkingscombinaties of exportmarkten is betrouwbare verpakkingsdata dus steeds belangrijker.
Waarom dit ook relevant is voor producenten en co-packers
De impact van PPWR en UPV beperkt zich niet tot e-commerce. Ook fabrikanten, food- en beveragebedrijven, co-packers en merkeigenaren krijgen vragen van klanten over verpakkingsspecificaties, materiaaldata, recyclebaarheid en rapportage.
Dat biedt tegelijk een kans voor de verpakkingsketen. Leveranciers die klanten kunnen helpen met heldere materiaalinformatie, verpakkingsoptimalisatie en inzicht in relevante wetgeving, voegen meer toe dan alleen een verpakking.
De centrale vraag is niet alleen: welke verpakking beschermt het product het best? Maar ook: welke data, ontwerpkeuzes en ketenafspraken zijn nodig om deze verpakking toekomstbestendig op de markt te brengen?
Vier acties om nu te nemen
- Breng je verpakkingsstromen in kaart
Kijk per product en per markt naar primaire, secundaire en transportverpakkingen. - Bepaal je rol per land
Ben je fabrikant, importeur, merkeigenaar, distributeur of verkoper op afstand? Die rol kan bepalen welke verplichtingen gelden. - Verzamel betrouwbare verpakkingsdata
Zorg dat materiaalsoort, gewicht en toepassing van verpakkingen traceerbaar zijn. Dit is nodig voor rapportages én voor toekomstige ontwerp- en recyclebaarheidseisen. - Check nationale UPV-verplichtingen
Controleer per verkoopland welke registratie, aangifte, bijdrage en eventuele lokale vertegenwoordiging nodig is. Laat je bij twijfel adviseren door een specialist.
Let op: de toepassing van PPWR en UPV is afhankelijk van onder meer de lidstaat, productstroom en rol van de onderneming. Controleer altijd de actuele nationale verplichtingen en win waar nodig juridisch of specialistisch advies in.
Bronnen:
De Ondernemer, Europese verpakkingsregels ppwr en upv
Kleine webshops stoppen verkoop in EU-landen uit angst voor boetes: ‘Dat risico neem ik niet’
Aaff, PPWR Nieuwe verpakkingswet voor webshops
PPWR: nieuwe verpakkingswet voor webshops | aaff
FAQ: PPWR en UPV voor bedrijven met verpakkingen
1. Voor wie zijn PPWR en UPV relevant?
Voor vrijwel iedere organisatie die verpakte producten produceert, importeert, onder eigen merk verkoopt, verpakt, distribueert of online verkoopt. Denk aan merkeigenaren, fabrikanten, co-packers, importeurs, retailers en webshops.
2. Is een webshop automatisch verantwoordelijk voor UPV?
Niet automatisch. Dat hangt af van de rol van de webshop en van het land waarin het verpakte product op de markt komt. Een webshop kan bijvoorbeeld als producent worden gezien wanneer deze als eerste een verpakt product in een land aanbiedt, of verpakkingen onder eigen naam of merk laat produceren.
3. Moet ik ieder pakket afzonderlijk wegen?
Meestal niet. Rapportage vindt doorgaans plaats op basis van totalen per materiaalcategorie. Je moet wel onderbouwd kunnen vaststellen hoeveel verpakkingsmateriaal je in een bepaalde periode en per land op de markt brengt.
4. Geldt UPV alleen voor consumentenverpakkingen?
Nee. Er kunnen ook verplichtingen gelden voor bedrijfsverpakkingen en transportverpakkingen. Welke verpakkingssoorten meetellen en welke regels gelden, verschilt per land.
5. Wat is een authorised representative?
Een authorised representative is een lokale, gemachtigde vertegenwoordiger die een bedrijf kan aanwijzen om bepaalde verplichtingen in een andere lidstaat namens dat bedrijf uit te voeren. Of dit nodig is, hangt af van de toepasselijke regels, de verkoopvorm en het land waarin je actief bent.
6. Moet ik mij in ieder EU-land registreren?
Dat kan nodig zijn wanneer je verpakte producten in meerdere landen op de markt brengt. De registratieprocedures, instanties, tarieven en eventuele drempels verschillen per lidstaat. Controleer daarom ieder verkoopland afzonderlijk.
7. Wat is het verschil tussen PPWR en UPV?
- PPWR is de Europese verordening met regels over verpakkingen en verpakkingsafval, bijvoorbeeld rond ontwerp, recyclebaarheid en afvalreductie.
- UPV is het principe dat producenten financieel en administratief verantwoordelijk maakt voor de afvalfase van verpakkingen. De praktische uitvoering verloopt veelal via nationale systemen.
8. Welke gegevens moet ik verzamelen?
Begin met materiaalsoort, gewicht, aantallen, toepassing en bestemming van je verpakking. Maak daarbij onderscheid tussen bijvoorbeeld primaire verpakking, omverpakking en transportverpakking, en tussen de landen waarin je verkoopt.
9. Wat gebeurt er als ik niet voldoe?
De handhaving en sancties worden per lidstaat vastgesteld. Niet voldoen kan leiden tot waarschuwingen, verkoopbeperkingen, financiële sancties of andere maatregelen. Wacht daarom niet met het in kaart brengen van je verplichtingen.
10. Waar begin ik?
Start met een interne verpakkingsscan: welke verpakkingen gebruik je, wie brengt ze op de markt en naar welke landen gaan ze? Betrek vervolgens je packaging supplier, compliance-specialist, afvalbeheerpartner en eventueel juridisch adviseur.
Het laatste nieuws uit de verpakkingsindustrie
Golfkarton kiezen: soorten, sterkte en toepassingen voor professionele verpakking
PPWR en UPV: wat betekenen de nieuwe Europese verpakkingsregels voor jouw bedrijf?
Krimpflatie en verpakkingen: transparantie wordt cruciaal voor retailers en merken
Van palletwikkelaars tot doosopzetters: Lantech biedt complete verpakkingsoplossingen
Waarom een vaste groothandel in verpakkingen onmisbaar wordt bij groei
