Door: Raoul Gabriels, Sustainable Packaging Professional bij Key-Pack Innovation
De verpakking van chips is misschien wel één van de meest onderschatte uitdagingen binnen de verduurzaming van verpakkingen. Wat eruitziet als een simpel zakje, is in werkelijkheid een technisch compromis. Chips zijn extreem gevoelig voor zuurstof, vocht en licht. Om ze vers en knapperig te houden, worden ze daarom al jaren verpakt in meerlaagse folies – BOPP/PET/PE-combinaties, vaak met een gemetalliseerde laag. Die bieden uitstekende bescherming, zijn sealbaar en bedrukbaar, maar vrijwel niet recyclebaar.
SunChips: een duurzame innovatie die te veel lawaai maakte
De sector probeert daar al langer uit te komen. Een van de bekendste en meest ambitieuze pogingen was die van SunChips (Frito-Lay) begin jaren 2010. Zij introduceren wat werd gepositioneerd als de eerste 100% composteerbare chipszak. Technologisch een enorme stap: gemaakt van PLA en ontworpen om relatief snel te composteren (circa 14 weken in actieve compostering). Maar het mislukte niet door de verbeterde duurzaamheid, maar door ‘te veel lawaai’. Hoe dan?
De zak maakte zoveel geluid (circa 95 dB, vergelijkbaar met een langsrijdende motorfiets) dat consumenten massaal afhaakten en op social media waren de grappen niet van de lucht: “Can’t hear you over this SunChips bag”. Het product werd uiteindelijk na ongeveer 18 maanden teruggetrokken. Een pijnlijk, maar waardevol inzicht bleef over: duurzaamheid werkt alleen als het geen al te grote concessies vraagt van de gebruiker.
Van composteerbaar naar recyclebaar
Vandaag is de richting iets verschoven en ligt de focus vooral op recyclebaarheid. Grote merken zoals PepsiCo en Mondelēz werken aan monomateriaalverpakkingen op basis van PE of PP, die 100% recyclebaar en renewable moeten zijn (doel 2030). Deze oplossingen worden inmiddels getest en deels uitgerold. Daarnaast zie je, volgens het label, ook nieuwe biodegradeerbare verpakkingsoplossingen, zoals Brets chips (F).
Techniek, infrastructuur en praktijk
De barrière-eigenschappen van traditionele multilayers blijken helaas moeilijk te evenaren, wat invloed kan hebben op houdbaarheid en voedselverspilling. Daarnaast is de recyclinginfrastructuur voor flexibele folies nog beperkt, waardoor ‘recyclable’ in de praktijk niet altijd betekent ‘recycled at scale’. De realiteit is dan ook dat het merendeel van de chipsverpakkingen wereldwijd nog steeds uit niet-recyclebare laminaten bestaat. Niet omdat de oplossingen er niet zijn, maar omdat de balans tussen productbescherming, kosten, schaal en duurzaamheid extreem lastig blijft.
Duurzaamheid is meer dan materiaalkeuze
Wat de SunChips-case in ieder geval duidelijk maakt, is dat de duurzaamheidsuitdaging verder gaat dan alleen materiaalkeuze. Het gaat om het hele systeem, van ontwerp tot gebruik en verwerking. De echte doorbraak komt pas wanneer duurzame oplossingen niet alleen technisch kloppen, maar ook passen in de praktijk van consument én keten.
In de vorige column in samenwerking met de VNV neemt Lenny Ellenkamp, Director Sustainability bij Weener Plastics Group B.V je mee in het wc-papierdilemma. Lees de volledige column op de website.
Deze maandelijkse column is een samenwerking tussen Easyfairs en de VNV (Vereniging Nederlandse Verpakkingskundigen). De VNV is de Nederlandse vereniging van experts op het gebied van verpakking en verpakken (www.verpakkingskundigen.nl).
